Waarom ontspanning geen luxe meer is (en hoe je je zenuwstelsel kunt trainen).
Je hebt een drukke baan.
Misschien een gezin.
Een sociaal leven.
Sport, hobby’s, plannen voor de toekomst.
En ergens tussendoor probeer je ook nog gezond te leven.
Welkom in het leven van veel mensen tussen de 25 en 50 jaar.
We willen succesvol zijn op ons werk, betrokken zijn bij onze familie, een goede vriend of partner zijn én tegelijkertijd tijd maken voor onszelf. De lat ligt hoog. Vaak zó hoog dat we ongemerkt steeds meer spanning opbouwen. Het probleem is niet dat we af en toe stress ervaren. Het probleem is dat we vergeten te herstellen.
Je bent niet gemaakt om voortdurend “aan” te staan
Stress is van nature een gezond systeem. Wanneer er gevaar dreigt, maakt je lichaam stresshormonen aan zoals adrenaline en cortisol. Je hartslag versnelt, je ademhaling wordt sneller en je lichaam maakt zich klaar om in actie te komen. Dat mechanisme heeft ons duizenden jaren geholpen om te overleven. Maar tegenwoordig zijn het geen roofdieren meer die stress veroorzaken.
Het zijn deadlines:
E-mails.
Financiële zorgen.
Relatieproblemen.
Sociale media.
Verantwoordelijkheden.
En die stress stopt vaak niet aan het einde van de dag. Daardoor blijft je zenuwstelsel voortdurend actief.
De gevolgen van een overbelast zenuwstelsel
Wanneer je lichaam te weinig herstelt, ontstaan vaak klachten zoals:
- Vermoeidheid
- Slecht slapen
- Concentratieproblemen
- Piekeren
- Gejaagdheid
- Prikkelbaarheid
- Nek- en schouderklachten
- Angstgevoelens
- Verminderde veerkracht
Veel mensen denken dat ze harder hun best moeten doen. In werkelijkheid heeft hun zenuwstelsel geleerd om voortdurend alert te zijn.
Wat is hartcoherentie?
Hartcoherentie is een eenvoudige ademhalingstechniek waarmee je het natuurlijke ritme tussen je ademhaling, hartslag en zenuwstelsel herstelt. Tijdens een rustige inademing versnelt je hartslag licht. Tijdens een rustige uitademing vertraagt je hartslag weer. Wanneer deze ritmes mooi samenwerken ontstaat er coherentie. Je lichaam schakelt dan makkelijker over naar de rust- en herstelstand. Vergelijk het met een orkest. Wanneer alle instrumenten op elkaar afgestemd zijn ontstaat harmonie. Hartcoherentie doet hetzelfde voor je lichaam.
Je traint niet je ademhaling, maar je veerkracht
Veel mensen denken dat hartcoherentie een ontspanningsoefening is. Dat klopt gedeeltelijk. Maar het belangrijkste effect is dat je je zenuwstelsel flexibeler maakt. Het doel is niet om altijd ontspannen te zijn. Het doel is om soepel te kunnen schakelen tussen inspanning en ontspanning. Net zoals een sporter sterke spieren ontwikkelt, kun je ook je stresssysteem trainen. Daardoor herstel je sneller na stressvolle momenten. Je blijft rustiger onder druk.En je raakt minder snel uitgeput.
Veel mensen leven tegenwoordig in een constante staat van lichte stress. Niet genoeg om direct uit te vallen. Wel genoeg om iedere dag een beetje energie weg te laten lekken. Na maanden of jaren kan dat leiden tot:
- Chronische vermoeidheid
- Burn-outklachten
- Angst- en paniekklachten
- Slaapproblemen
- Verminderde weerstand
Hartcoherentie helpt je om dagelijks een herstelmoment in te bouwen waardoor je zenuwstelsel leert dat het veilig is om te ontspannen.
Een eenvoudige hartcoherentie-oefening
Probeer dit eens:
- Adem 5 seconden in door je neus.
- Adem 5 seconden uit door je neus.
- Herhaal dit gedurende 5 minuten.
Rustig via de neus, zonder te forceren het ritme volgen.
Veel mensen merken al binnen enkele minuten meer rust, een helderder hoofd en een lagere spanning in hun lichaam.
Je zenuwstelsel is trainbaar
Het mooie is dat je niet afhankelijk bent van omstandigheden om meer rust te ervaren. Je hoeft niet eerst op vakantie. Je hoeft niet te wachten tot je agenda leeg is. Via je ademhaling heb je altijd toegang tot je eigen rempedaal. Hoe vaker je dat systeem activeert, hoe beter je lichaam wordt in herstellen. Ademen is een werkwoord. En net zoals je moet trainen voor een marathon, wordt je ook beter door vaker bewuster zo te ademen om sneller de voordelen van deze techniek te ervaren in je dagelijkse leven.
En dat is misschien wel de belangrijkste vaardigheid in een wereld die voortdurend om je aandacht vraagt.