Menopauze, opvliegers en een overprikkeld zenuwstelsel: wat je ademhaling voor je kan doen
Veel vrouwen in de overgang herkennen het. Je wordt ineens wakker met hartkloppingen. Je krijgt het plotseling bloedheet tijdens een vergadering. Je slaapt minder diep. Je bent sneller geëmotioneerd, prikkelbaar of voelt je opgejaagd zonder duidelijke reden. Hoewel deze klachten vaak worden toegeschreven aan hormonale veranderingen, wordt één belangrijke factor vaak over het hoofd gezien: je zenuwstelsel. En juist daar kan je ademhaling een verrassend grote rol spelen.
De overgang is meer dan een hormonale verandering
Tijdens de menopauze veranderen de niveaus van oestrogeen en progesteron. Deze hormonen hebben invloed op veel meer dan alleen je menstruatiecyclus. Ze beïnvloeden onder andere:
- je temperatuurregulatie
- je slaap
- je stemming
- je stressgevoeligheid
- je autonome zenuwstelsel
Veel vrouwen merken dat ze tijdens de overgang gevoeliger worden voor stress. Waar je vroeger misschien moeiteloos meerdere ballen tegelijk in de lucht hield, lijkt je systeem nu sneller overbelast. Dat is niet vreemd. Je zenuwstelsel moet harder werken om balans te houden terwijl je lichaam door een periode van grote verandering gaat.
Wat hebben opvliegers met je zenuwstelsel te maken?
Opvliegers worden vaak gezien als een puur hormonaal verschijnsel. Maar onderzoek laat zien dat ook het autonome zenuwstelsel hierbij betrokken is. Het autonome zenuwstelsel regelt processen die automatisch verlopen, zoals:
- hartslag
- bloeddruk
- ademhaling
- temperatuurregulatie
- spijsvertering
Wanneer dit systeem gevoeliger wordt voor prikkels, kunnen temperatuurwisselingen sneller ontstaan. Daarnaast ervaren veel vrouwen tijdens de overgang meer spanning, piekeren en slaapproblemen. Hierdoor staat het stresssysteem vaker “aan”, wat opvliegers verder kan versterken.
Waarom je ademhaling zo krachtig is
Je ademhaling is uniek. Het is de enige functie van het autonome zenuwstelsel die je bewust kunt beïnvloeden. Via je ademhaling kun je direct communiceren met je zenuwstelsel. Een snelle, oppervlakkige ademhaling geeft het signaal: “Er is gevaar.” Een rustige, langzame ademhaling geeft het signaal: “Je bent veilig.” Daardoor activeer je het parasympathische zenuwstelsel, ook wel het rust- en herstelsysteem genoemd. Je hartslag daalt. Je spieren ontspannen. Je lichaam krijgt de kans om te herstellen.
Onderzoek: minder opvliegers door langzaam ademen
Interessant genoeg blijkt uit onderzoek dat ademhalingsoefeningen daadwerkelijk invloed kunnen hebben op overgangsklachten. Vrouwen die twee keer per dag 15 minuten langzaam ademden met ongeveer zes ademhalingen per minuut, verminderden hun opvliegers met maar liefst 52%. Zelfs vrouwen die één keer per dag oefenden, zagen een afname van ongeveer 44%.
De overgang als uitnodiging
De overgang wordt vaak gezien als iets waar je doorheen moet. Maar misschien is het ook een uitnodiging om beter te luisteren naar je lichaam. Om niet langer alleen maar door te gaan. Om meer aandacht te geven aan herstel, ontspanning en zelfzorg. Je ademhaling kan daarin een krachtig hulpmiddel zijn. Omdat het je helpt om je zenuwstelsel te ondersteunen in een periode waarin je lichaam om extra aandacht vraagt. En soms begint meer balans met iets wat je al je hele leven doet. Een bewuste ademhaling.
Wil je ervaren wat ademwerk voor jouw overgangsklachten kan betekenen?
Tijdens een individuele sessie onderzoeken we samen hoe jouw ademhaling en zenuwstelsel samenwerken. Je leert praktische technieken die je direct kunt toepassen bij stress, opvliegers, slaapproblemen en onrust.